Wat zijn gehydrolyseerde eiwitten in kattenvoer? De smaakmaker glutamaat zoals in MSG

Gehydrolyseerde eiwittenAls je kijkt naar de ingrediëntenlijsten van kattenvoer, kom je geheid een keer ‘gehydrolyseerd’ tegen. Een voorbeeld is ‘gehydrolyseerde plantaardige eiwitten’. Ik was benieuwd:

 

Wat zijn gehydrolyseerde eiwitten in kattenvoer?

 

Het antwoord is simpel, maar de gevolgen diepgaand. Ik kom termen tegen als hydrolyse, glutamaat, MSG, smaakmakers, clean labelling en gezondheidsrisico’s.

 

Dit artikel gaat in op wat gehydrolyseerde eiwitten zijn, wat ze in kattenvoer doen en waarom je ze beter kunt vermijden.

 

Wat zijn gehydrolyseerde eiwitten?

gehydrolyseerde eiwitten moleculeHydrolyse betekent ‘in stukjes geknipt’: de moleculen verbinding van proteïne worden van elkaar gescheiden.

 

Eiwitten kunnen worden afgebroken met enzymen. Zo gebeurt het in ons lichaam. Dit gebeurt ook op een natuurlijke manier, zoals met lang rijpende kaas. Dit is tijdrovend en duur.

 

Daarom is er een kunstmatig proces voor bedacht. Eiwitten worden in een vat met verdund zoutzuur tot 8 uur lang gekookt op 90 tot 120 graden. Na afkoeling wordt zout toegevoegd en wordt het verder verfijnd (1).

 

Naast het *interessante* bereidingsproces met zoutzuur, is één van de resultaten van eiwithydrolyse vrije glutamaat.

 

Wat is glutamaat?

Glutamaat komt van het aminozuur glutamine. Dit kunnen mensen en katten zelf aanmaken. Het werkt als boodschapper in de hersenen (neurotransmitter) (2) en bij de verzorging van lichaamscellen (3).

 

Ook zit glutamine in voedsel, zoals in tomaten en vlees. Zolang dit verbonden is met de rest van het eiwit, is dit niet schadelijk omdat het geneutraliseerd wordt door andere aminozuren (4, 5). Slechts een fractie hiervan is vrije glutamaat (6).

 

Vrije glutamaat: de synthetische smaakmaker zoals MSG

In 1908 werd door Dr. Ikeda glutamaat geïsoleerd uit zeewier. Hij noemde het Ajinomoto (‘smaakessentie’), ook wel bekend als umami of Ve-tsin. Dit is een smaakversterker: het laat andere smaken meer naar voren komen.

 

De bekendste en meest omstreden smaakmakers is monosodium glutamaat, oftewel MSG (E621).

 

Juist omdat MSG zo’n slechte naam heeft gekregen, proberen producenten hierom heen te werken. Dit wordt clean labelling genoemd. Zo staat nu ‘gehydrolyseerde eiwit’ en ‘gistextract’ op de ingrediëntenlijst (niet alleen bij kattenvoer!). Dit bevat glutamaat en bestaat uit 10% tot 30% MSG (7).

 

Hoeveel glutamaat in het eindproduct zit is onder andere afhankelijk van het eiwit dat gebruikt wordt. Zo bevatten tomaten 140mg/100gram vrije glutamaat, maar rund slecht 22mg/100gram (6a). In de regel zullen gehydrolyseerde plantaardige eiwitten meer vrije glutamaat bevatten dan gehydrolyseerde dierlijke eiwitten.

 

Andere ingrediënten in kattenvoer met een component MSG (of vrije glutamaat):

AltijdVaakSoms
Alles met ‘gehydrolyseerd’
- Plantaardige eiwitten
- Dierlijke eiwitten
- Lever (vaak van kip)
Plant eiwit
Gistextract
Gelatine
E-nummers 620 t/m 625
Gehydrogeneerde plantaardige olie
Bouillon en vleesjus
(Natuurlijke) smaakmakers of aroma
Maltodextrin
Mout extract
Karamel smaak/kleurstoffen
Maiszetmeel
Corn syrup (mais siroop)
Soja eiwit isolaat
Dextrose
Carrageen

Er zijn meer ingrediënten met MSG. De meest uitgebreide lijsten vind je hier, hier en E-nummers hier.

 

Ook blijven producenten de namen waar MSG in zit steeds veranderen. Een voorbeeld daarvan is ‘plant eiwit’ (erwt eiwit, soja eiwit), zonder gehydrolyseerd ervoor. Deze eiwitten zijn minder in stukjes geknipt (gehydrolyseerd), maar bevatten nog steeds vrije glutamaat (4).

 

Waarom zitten gehydrolyseerde eiwitten in kattenvoer?

MSG en gehydrolyseerde eiwitten zijn smaakversterkers. Met name gehydrolyseerde plantaardige eiwitten zie je veel terug op de ingrediëntenlijst van kattenvoer. Soms wordt dit gespecificeerd, zoals ‘gehydrolyseerde soja eiwit’. De plant is vaak soja, mais, erwten, tarwe en soms aardappelen, tomaten, bietenpulp of tapioca.

 

Wat opvalt is dat dit 1) goedkope grondstoffen zijn, 2) veel glutamaat bevatten (6a) en 3) biologisch ongeschikt voor een carnivoor.

 

Het zit in kattenvoer, zodat het voer goed blijft smaken voor je kat. Bovendien is het goedkoper de smaak van vlees te versterken, dan om meer echt vlees toe te voegen. Ook klinkt ‘plantaardig eiwit’ best goed – beter dan MSG in elk geval.

 

Soms zie je ook gehydrolyseerde dierlijke eiwitten. Als het gaat om hypoallergeen kattenvoer is dit gedaan om de eiwitten onherkenbaar te maken en zo de voedselallergie onder controle te krijgen. Hierin zit nog steeds wel een deel vrije glutamaat, alhoewel het niet bedoeld is als smaakmaker.

 

Waarom zijn gehydrolyseerde eiwitten in kattenvoer een probleem?

Gehydrolyseerde eiwittenNaast het hydrolyse proces (hoeveel ‘troep’ blijft daarvan hangen?), zijn gehydrolyseerde eiwitten opgebroken. Daardoor worden ze anders opgenomen in het lichaam. Bovendien zijn plantaardige eiwitten ongeschikt voor een carnivoor.

 

Omdat het gaat om planten, zijn de eiwitten van mindere kwaliteit voor een kat. Ze moeten hier veel en verschillende varianten van eten om alle essentiële aminozuren binnen te krijgen. Daardoor krijgen ze te veel koolhydraten binnen, maar ook vrije glutamaat.

 

En dit laatste is mijn belangrijkste zorg ten aanzien van gehydrolyseerde eiwitten.

 

Vrije glutamaat is schadelijk

De voedseltoezichthouders FDA, WHO en EFSA verklaren vrije glutamaat (MSG) allemaal veilig (8). Zowel in 1995 (9) als in 2000 (10) stelde FDA onderzoek vast dat MSG niet schadelijk is. Ook de veelgenoemde relatie tussen MSG en migraine of astma werd niet aangetoond (11).

 

Toch heb ik een probleem met deze onderzoeken. Deze onderzoeken kijken alleen naar klachten die mensen instuurden of specifieke gezondheidsproblemen gerelateerd aan MSG. Er wordt niet gekeken naar niet genoemde (langere termijn) gevolgen.

 

In de onderzoekswereld is er geen overeenstemming over de schadelijkheid van MSG. Het is mijn overtuiging dat MSG wel mogelijk bijdraagt aan verschillende gezondheidsproblemen.

 

Verstoorde lichaamsbalans

Omdat glutamaat in ons lichaam en voedsel voorkomt, kun je stellen dat het veilig is, soms misschien zelfs nuttig. Dit reguleert het lichaam allemaal zelf. Echter zorgen ingrediënten met vrije glutamaat ervoor dat we deze stof veel meer binnenkrijgen. Hierdoor en omdat vrije glutamaat sneller wordt opgenomen door het lichaam (12), kan het interne systeem verstoort raken.

 

Verslavend

Glutamaat werkt verslavend. De synthetische smaakmaker geeft de smaakpapillen een seintje dat er eiwitten aankomen (13), terwijl de plantaardige eiwitten juist van lage kwaliteit zijn voor katten. Toch geven de hersenen een shotje dopamine af, waardoor je het vaker wilt eten. Je raakt eraan verslaafd (14, 15).


Blog advertentie Via Natura

 

Overgewicht en suikerziekte

Dikke katGlutamaat wordt in verband gebracht met obesitas (16). Vermoed wordt dat glutamaat tot obesitas aanzet, alhoewel de hoeveelheid calorieën de ziekte verder doen ontwikkelen (17).

 

Het ironische is dat het voer al van lage kwaliteit is als MSG moet worden toegevoegd. Planten bevatten niet de hoeveelheid en variatie aan essentiële aminozuren als vlees. Daardoor moet je kat wel meer eten. Als het dan ook nog verslavend is, met de koolhydraten uit planten, dan is overgewicht bij je kat bijna niet te voorkomen.

 

Tevens is dit weer een factor in de ontwikkeling van suikerziekte, terwijl het gebruik van MSG hiermee ook in verband wordt gebracht (18, 19, 20).

 

Kanker

Ook kanker wordt gerelateerd aan het gebruik van glutamaat. In een onderzoek waarbij glutamaat tegenwerkers werden toegediend daalde de groei van tumorcellen (21). Ik denk dat met de toenemende kankergevallen onder katten we waakzaam moeten zijn.

 

Conclusie: Liever geen gehydrolyseerde eiwitten

Omdat wetenschappelijk onderzoek niet uitsluitend is over de gevolgen en de voedseltoezichthouders toestaan dat vrije glutamaat wordt gebruikt, kunnen producenten hiermee wegkomen. Bovendien bespelen ze het publiek door ‘MSG’ te vervangen door onder andere ‘gehydrolyseerde eiwitten’ – dat klinkt immers veel gezonder.

 

Het opmerkelijke is dat onderzoek van de voedseltoezichthouders alleen kijkt naar ziekten die mensen hebben aangebracht. Langere termijn gevolgen kunnen daardoor makkelijk ondersneeuwen. Zoals een onderzoek uit 2008 aanbeveelt: “… we suggereren dat het veiligheidsprofiel van MSG opnieuw bekeken wordt en mogelijk teruggetrokken van de voedselketen.” (vrije vertaling).

 

Het ironische is dat MSG of consorten alleen toegevoegd wordt als smaakmaker. Dat hoeft niet als er kwalitatieve ingrediënten zoals echt vlees worden gebruikt. Bovendien hoef je dan niet eiwitten te hydrolyseren door middel van zoutzuur.

 

Zelfs als ik het onderzoek naar medische complicaties van MSG-componenten aan de zijkant schuiven, dan blijft het nog steeds een probleem dat er minderwaardige ingrediënten worden gebruikt in het voer voor de kat. Soja, erwten, tarwe, rijst – deze bevatten niet de variatie aan essentiële aminozuren die een kat nodig heeft.

 

Ik denk dat het handig is om smaakmakers zoveel mogelijk te gaan vermijden. Als het niet is om de verslavende werking of de medische gevolgen als obesitas, suikerziekte of kanker dan wel om de lage kwaliteit van het kattenvoer.

kattenpootje

PS: Voerwijzer.com heeft onderzoek gedaan naar welke brokken MSG bevatten. Wil je zelf een producent vragen of er MSG in hun product zit, vraag dan of het er geen vrije glutamaat zuur inzit. Als je vraagt naar MSG, kunnen ze ‘nee’ zeggen omdat er niet letterlijk monosodium glutamaat inzit, ondanks dat dit een component is van bijvoorbeeld gehydrolyseerde plantaardige eiwitten.

 

Bronnen

(Let op: veel van het ondersteunende onderzoek is gedaan op mensen of ratten, niet op katten. In katten kan het anders werken, alhoewel ik dat persoonlijk niet verwacht).

  1. Wikipedia: Hydrolyzed Vegatable Protein
  2. Natuurdiëtisten: Opinie: Gistextract vergis(t) u niet
  3. Wikipedia: Glutamaat
  4. Truth in Labelling (2014): Names of ingredients that contain processed free glutamic acid (MSG)
  5. PowerSuppelements: Vraag & Antwoord over monosodium glutamaat
  6. Wikipedia: Glutamate flovoring
    1. Hoofdstuk: Concentration in Food
  7. Al Scopp (1991): MSG and hydrolyzed vegetable protein induced headache: review and case studies
  8. Voedingscentrum: Glutamaat
  9. FASEB (1995): Analysis of adverse reactions to monosodium glutamate (MSG) (PDF)
  10. RS Geha (en anderen, 2000): Review of alleged reaction to monosodium glutamate and outcome of a multicenter double-blind placebo-controlled study
  11. Freeman (2006): Reconsidering the effects of monosodium glutamate: a literature review
  12. Creanite: Eiwitten en aminozuren
  13. The Greatist (Amanda Green): Why MSG Has a Bad Rap (But Doesn’t Deserve It)
  14. Barbara L. Minton: Red Clover Blocks Neurological Damage From MSG
  15. Praktijk Advance: MSG
  16. K. He (en anderen, 2011): Consumption of monosodium glutamate in relation to incidence of overweight in Chinese adults: China Health and Nutrition Survey (CHNS)
  17. M. Fujimoto (en anderen, 2014): A dietary restriction influences the progression but not the initiation of MSG-Induced nonalcoholic steatohepatitis
  18. A.E. Herata (en anderen, 1997): Monosodium glutamate (MSG)-obese rats develop glucose intolerance and insulin resistance to peripheral glucose uptake
  19. Y. Nakanishi (en anderen, 2008): Monosodium glutamate (MSG): a villain and promoter of liver inflammation and dysplasia
  20. K.S. Collison (en anderen, 2010): Effect of trans-fat, fructose and monosodium glutamate feeding on feline weight gain, adiposity, insulin sensitivity, adipokine and lipid profile
  21. W. Rzeski (en anderen, 2000): Glutamate antagonists limit tumor growth

 

Algemene bronnen

Over gehydrolyseerde eiwitten: What Are “Hydrolyzed Soy Protein” And “Hydrolyzed Wheat Protein,” And Why Are They In Everything?

Uitgebreid basisstuk over MSG: MSG: Is This Silent Killer Lurking in Your Kitchen Cabinets

Wetenschappelijk onderbouwd voor het gebruik van MSG: Why MSG Has a Bad Rap (But Doesn’t Deserve It)

 Wetenschappelijk onderbouwd tegen het gebruik van MSG: Vermijd deze 12 producten met E621 – Ze geven deze 6 bijwerkingen

Nieuwsgierig wat goede voeding is voor je kat?In deze mini voedingsgids vertel ik je er meer over!

Vind jij een goede voeding voor je kat kiezen ook zo moeilijk?!

Uren - nee, wéken - heb ik erover gedaan om te kiezen uit de overvloed.

In deze mini voedingsgids geef ik je een aantal tips waar je op kunt letten én geef ik je een aantal merken.

Zo wordt kiezen voor een betere kattenvoeding een stuk makkelijker!

*Geen spam!

Wist je dat... Je kunt Catmoneo ook volgen op Facebook!

2 reacties:

  1. Beste
    Een tijdje terug besloot ik veel geld uit te geven aan een soort voer, Natural Health Carnivore.
    Onze katten (op één na) vinden het erg lekker.
    Nadat ik vandaag lange tijd op je website heb zitten lezen en nu nog eens naar de ingrédiënten zit te kijken in dit kattenvoer, begin ik te twijfelen.
    Gehydroliseerde haring, gehydroliseerde kip……
    De informatie vind je hier. https://shop.tijssengovodi.nl/nh-cat-carnivore2345
    Mogelijk interessant om dit voer eens onder de loep te nemen?

    • Hoi Anke,

      Ingrediënten:
      Gedehydreerde kip 48 %. Gedehydreerde aardappel. Gehydrolyseerde haring 8 %. Kippenvet. Gedehydreerde haring 3 %. Gehydrolyseerde kip. Erwten. Gedehydreerd ei. Gedehydreerde appel. Gedehydreerde Bietenpulp. Yucca Schidigera Extract. Zalmolie. Gedehydreerde cranberries. Gedehydreerde luzerne. Gedehydreerde wortel. Inuline (bron van FOS)

      Op basis van de ingrediënten zie ik twee dingen: er worden geen eiwitten vers toegevoegd (alleen gedroogd, of gedehydreerd) en er worden gehydrolyseerde eiwitten toegevoegd (schuingedrukt).
      Het voordeel van vers toevoegen is de minste bewerking. Echter bij brok is dat heel vaak niet mogelijk en is gedehydreerd de tweede beste optie. Bovendien is daarvan het voordeel dat het eiwitgeconcentreerder is.
      De gehydrolyseerde eiwitten in dit voer zijn relatief weinig ten opzichte van vele andere brokken. De haring is 8% en de kip is minder dan 3%. Desalniettemin is het gehydrolyseerd, wat MSG kan bevatten en een sterke bewerking heeft ondergaan. Dit haalt de eiwitkwaliteit wel naar beneden.

      Analyse
      Eiwit: 46% (= 51,1% DM)
      Vet: 20% (= 22,2%DM)
      Koolhydraat: 17% (= 18,9%DM)
      Ruwe celstof (vezel): 1,4%
      Ruwe as: 7%

      DM = dry matter (droge basis), op basis van 10% vocht (helaas vermelden ze dit niet en dan gebruik ik altijd 10% als default).

      Op basis hiervan zijn de eiwitten vrij hoog voor een brok (wat goed is), de vetten gematigd (ook goed) en zelfs de KH relatief laag voor een brok. Ik zie dat liever onder de 10%DM, maar voor een brok is 18,9%DM echt niet slecht.

      Conclusie
      Het goede aan deze brok is de hoge eiwitten, gematigde vet en voor een brok best laag in KH.
      Het nadeel is de gehydrolyseerde eiwitten. Ook is trouwens natriumseleniet enigszins omstreden (je hebt liever de natuurlijke vorm).
      Helaas moet je bij brokken heel vaak een afweging maken tussen twee kwaden.
      Voor deze vind ik het heel lastig te zeggen; ik zou denk ik neigen naar acceptabel. Hierbij moet je je persoonlijk voorkeur (liever lager in KH en gehydrolyseerde eiwitten, of wat hoger in KH maar dan vers toegevoegde eiwitten?) laten spreken.

      Je kunt nog eens kijken naar Power of Nature Natural Cat – Meadowland of Fees Favorite. Dit kun je alleen uit Duitsland bestellen, maar deze heeft goede ingrediënten en een goede analyse (heel laag in KH). Of kijk eens naar Acana, iets hoger in KH (rond 20%-25%, maar voegt alles vers toe).

      Groetjes,
      Marilyn

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *